Μια πράσινη επένδυση στην τράπεζα του κλίματος

Μια πράσινη επένδυση στην τράπεζα του κλίματος

Κοντά στην εκπνοή του 2020 και έχοντας όλοι τα σημάδια μιας πανδημίας που ανέτρεψε τις προσωπικές και συλλογικές μας ισορροπίες, ξεχωρίζουμε έναν ακόμη προβληματισμό και μια πρόκληση για το 2021. Το μεγάλο μας χωριό, ο πλανήτης μας, υπέφερε από ακραία καιρικά φαινόμενα και φυσικές καταστροφές για άλλη μια χρονιά. Το μήνυμα που μας έστειλε ήταν ξεκάθαρο. Είναι απαραίτητο όλα τα κράτη να επαναπροσδιορίσουν την πολιτική τους απέναντι στο σοβαρό ζήτημα της κλιματικής αλλαγής. 

Είναι γεγονός ότι οι επιπτώσεις των φυσικών φαινομένων αποτέλεσαν θέμα της πολιτικής ατζέντας της τρέχουσας χρονιάς. Στην προεκλογική εκστρατεία των Η.Π.Α., η κλιματική αλλαγή αντιμετωπίστηκε ως μια κρίση που δοκιμάζει σκληρά τις αντοχές τους, καθώς οι πρόσφατες πυρκαγιές στις δυτικές ακτές άφησαν ανοιχτές πληγές. 

Παράλληλα, νέα έρευνα που είδε το φως της δημοσιότητας υπογραμμίζει τη σχέση των καταστροφικών πυρκαγιών στην Αυστραλία με την κλιματική αλλαγή. Η πύρινη λαίλαπα είναι ένα σύνηθες φαινόμενο για την περιοχή. Ωστόσο, το τελευταίο πέρασμά της είχε διάρκεια εννέα μηνών, προκαλώντας ανυπολόγιστες καταστροφές και έντονο προβληματισμό στους κατοίκους της.

Η ίδια ανησυχία υπάρχει και στον ευρωπαϊκό χώρο, γεγονός που αποδεικνύεται και από τις συζητήσεις που έγιναν στο Συμβούλιο Περιβάλλοντος τον Οκτώβριο του 2020. Συγκεκριμένα, οι υπουργοί Περιβάλλοντος συμφώνησαν στην αναγκαιότητα ύπαρξης ενός νόμου για το κλίμα, παρότι περιορίστηκαν σε ένα επίπεδο «μερικής γενικής προσέγγισης» του ζητήματος.

Από την πλευρά τους οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι η κλιματική αλλαγή θα επιβαρύνει σημαντικά την ποιότητα ζωής στα αστικά κέντρα. Οι πλημμύρες και οι καύσωνες υπονομεύουν την ύπαρξη και τη λειτουργικότητα των αστικών υποδομών, θέτουν σε κίνδυνο την υγεία των πολιτών και την παραγωγικότητά τους. Κοντά σε αυτά, ιδιαίτερη αναφορά πρέπει να γίνει και στο φαινόμενο της ξηρασίας, καθώς θα προκαλέσει τον σκληρό ανταγωνισμό για το πιο πολύτιμο αγαθό, το νερό. Είναι αυτονόητο ότι σε αυτό πρέπει να έχουν όλοι πρόσβαση, αλλά η οικιακή κατανάλωση θα περιορίσει την κάλυψη άλλων αναγκών που συνδέονται τόσο με τον αγροτικό τομέα όσο και με τον τουρισμό, αν τα αποθέματα δεν επαρκούν. 

Συνεπώς το πρόβλημα είναι εδώ και απαιτεί τις λύσεις του. Μία παραγωγική διαδικασία που δεν κινείται σε τροχιά βιώσιμης ανάπτυξης οδηγεί σε αδιέξοδο, καθώς η φύση δεν είναι μία αποθήκη εργαλείων, αλλά ο συνοδοιπόρος του ανθρώπου που επηρεάζεται αρνητικά από την αλόγιστη στάση του. Είναι ευθύνη όλων των χωρών- και ιδιαίτερα εκείνων που κατέχουν το μεγαλύτερο μερίδιο του παγκόσμιου πλούτου- να δείξουν την αλληλεγγύη τους κυρίως στις επόμενες γενιές, που έχουν το δικαίωμα να ζήσουν σε έναν πλανήτη που μπορεί να τους φιλοξενήσει.

Είναι σημαντικό να σκεφτούμε οικουμενικά και να δράσουμε τοπικά. Με άλλα λόγια, κάθε σύγχρονη πόλη θα πρέπει να εντοπίσει τους τρόπους που θα την κάνουν πιο φιλική στο περιβάλλον, ώστε να μην επιλέγεται μόνο ως έδρα επιχειρήσεων και δημόσιων υπηρεσιών, αλλά και ως τόπος διαμονής που θα εγγυάται την ποιότητα του φυσικού και ανθρωπογενούς περιβάλλοντός της.

Ανάμεσα σε αυτές είναι και η Καλλιθέα, μια πόλη χιλιάδων κατοίκων με πυκνή δόμηση, που καλείται να ανταποκριθεί στις επιταγές αυτής της πρόκλησης. Ο Δήμος έχει τη δυνατότητα να βάλει το δικό του λιθαράκι σε αυτήν την προσπάθεια με τη στήριξη των ενεργών πολιτών.

Προς μία θετική κατεύθυνση θα μπορούσαν να κινούνται και οι παρακάτω πρωτοβουλίες, που απαιτούν τη δημόσια διαβούλευση των αιρετών οργάνων και των φορέων της πόλης.

✓ Ενημέρωση των πολιτών από ειδικούς επιστήμονες για εξοικονόμηση ενέργειας στο πλαίσιο καθιερωμένου ετήσιου τριήμερου σε κάθε Κοινότητα του Δήμου.

✓ Δημιουργία δικτύου πεζοδρομήσεων και ποδηλατόδρομων, που θα ενώνει κοντινές πλατείες και πάρκα, ώστε οι πολίτες να συνδυάζουν την ψυχαγωγία με τον αθλητισμό.

✓ Υλοποίηση Προγράμματος Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης σε μαθητές Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης στο Πάρκο της πλατείας Δαβάκη με προτεινόμενο θέμα τη χρήση φυτών μεσογειακής βλάστησης από την αρχαιότητα έως σήμερα.

✓ Χρήση φιλικών προς το περιβάλλον υλικών στους εσωτερικούς χώρους των σχολείων και των υπηρεσιών του Δήμου.

✓ Δημιουργία κήπων στους αύλειους χώρους των σχολείων και δενδροφυτεύσεις γύρω από αυτά, ώστε το χώμα να συγκρατεί την υγρασία στον χώρο – επέκταση του μέτρου εγκατάστασης φωτοβολταϊκών συστημάτων.

✓ Δημιουργία Κέντρου Περιβαλλοντικής Ενημέρωσης βάσει των αρχών βιοκλιματικού σχεδιασμού, στο οποίο θα συμμετέχουν Σύλλογοι, Εθελοντικές Οργανώσεις, Δίκτυο Σχολικών Μονάδων και Πανεπιστημιακών Ιδρυμάτων του Δήμου και άλλων σχετικών με το περιβάλλον τοπικών φορέων. Μέσα σε αυτό θα πρέπει να επιδιώκεται η απόκτηση γνώσης γύρω από το περιβάλλον, μέσα στο περιβάλλον και για το περιβάλλον.

Οι προτάσεις  είναι ενδεικτικές και λειτουργούν ως αφόρμηση για μια ουσιαστική συζήτηση όλων των συλλογικοτήτων που αναγνωρίζουν την οξύτητα του προβλήματος, απομυθοποιούν την ευημερία των αριθμών και ονειρεύονται την ευημερία των ανθρώπων σε έναν πλανήτη που σέβεται την αξία της ζωής σε κάθε μορφή της. 

Δρ. Αγγελική Αθανασακοπούλου, Ιστορικός, ΜEd ((EnvironmentalEducation)

Σοφία-Ειρήνη Αθανασακοπούλου, Φιλόλογος, MSc (EnvironmentalEducation)