Δ. Κάρναβος στη συνεδριακή διάσκεψη ΚΕΔΕ: «Περισσότεροι ρόλοι και πόροι στην αυτοδιοίκηση για ανάπτυξη, παιδεία, υγεία»
Στο πλαίσιο των Συνεδριακών Διασκέψεων της Κεντρικής Ένωσης Δήμων Ελλάδας (ΚΕΔΕ), μέσω τηλεδιάσκεψης, πραγματοποιήθηκε την Παρασκευή 11 Δεκεμβρίου 2020 η 10η και τελευταία συνεδριακή συνδιάσκεψη με ψηφιακό οικοδεσπότη την Περιφερειακή Ένωση Δήμων Αττικής.
Ο δήμαρχος Καλλιθέας και Β’ Αντιπρόεδρος της Κ.Ε.Δ.Ε. Δημήτρης Κάρναβος ως εκπρόσωπος της αυτοδιοικητικής παράταξης της ΝΔ «Σύγχρονοι Ισχυροί Δήμοι» μιλώντας στη συνεδριακή διάσκεψη αναφέρθηκε στο ρόλο της Τοπικής Αυτοδιοίκησης στην υγειονομική κρίση λέγοντας πως «…Αν υπήρχε, πράγματι, ένας τρόπος να μετρήσουμε το πως ανταποκρίθηκαν οι θεσμοί της ελληνικής πολιτείας στην κρίση της πανδημίας είμαι σίγουρος ότι οι Δήμοι θα έβγαιναν στην πρώτη θέση…».
Ο Β’ Αντιπρόεδρος της ΚΕΔΕ επεσήμανε ακόμη πως «…Η Τοπική αυτοδιοίκηση, βγήκε νικητής μέσα και από αυτήν την κρίση και νομίζω πως ήρθε η ώρα να κάνουμε την μεγάλη συζήτηση και να προχωρήσουμε στην μεγάλη αλλαγή που χρειάζεται ο τόπος…». Παράλληλα έκανε λόγο για μια «…Αυτοδιοίκηση που παραμένει φτωχός συγγενής σε ένα από τα πιο συγκεντρωτικά κράτη του Δυτικού κόσμου…».
Ο δήμαρχος Καλλιθέας ανέφερε ακόμη πως η χώρα χρειάζεται την αποκέντρωση, χρειάζεται την πολυ πολικότητα και την πολυεπίπεδη διοίκηση, για να παρατηρήσει ότι «…Η χώρα δεν μπορεί άλλο να πνίγεται στα εκατοντάδες χιλιάδες προεδρικά διατάγματα ,στους λαβυρίνθους των αλληλοκαλυπτόμενων αρμοδιοτήτων , στην λογική του όλα να ξεκινάνε από πάνω προς τα κάτω…».
Ο κ. Κάρναβος στη συνέχεια προχώρησε σε μια σειρά από προτάσεις θεσμικού και οικονομικού μοντέλου ανάπτυξης και κατέληξε λέγοντας «…Η Ελλάδα χρειάζεται να αλλάξει παραγωγικό μοντέλο και για να γίνει αυτό χρειάζεται να αλλάξει θεσμικό μοντέλο. Σε μια τέτοια συζήτηση ο ρόλος της τοπικής αυτοδιοίκησης είναι ο πλέον κρίσιμος…».
Η τοποθέτηση του Δημήτρη Κάρναβου
«Είναι δύσκολες αναμφίβολα οι στιγμές που περνάει ο τόπος μας και η παγκόσμια κοινότητα. Όμως, η υγεία ενός συστήματος, των θεσμών και μιας χώρας συνολικά φαίνεται ακριβώς στο πως αντιδρά στις ώρες της κρίσης . Αν υπήρχε, πράγματι, ένας τρόπος να μετρήσουμε το πως ανταποκρίθηκαν οι θεσμοί της ελληνικής πολιτείας στην κρίση της πανδημίας είμαι σίγουρος ότι οι Δήμοι θα έβγαιναν στην πρώτη θέση .
Οι Δήμοι της χώρας ήταν αυτοί που σήκωσαν στις πλάτες τους το μεγάλο μέρος της διαχείρισης των κοινωνικών συνεπειών της πανδημίας ,οι Δήμοι ήταν αυτοί που συνέδραμαν πολύ πιο δυναμικά στο να στηρίξουν τις τοπικές επιχειρήσεις σε σχέση με τις δυνατότητες τους ,οι Δήμοι ήταν αυτοί που κατάφεραν να εξυπηρετήσουν τους πολίτες και από απόσταση και σε υψηλό επίπεδο και τέλος όλα αυτά τα έκαναν οι Δήμοι χωρίς να χρειαστεί να δανειστούν ή να βγουν σε ελλείμματα ,διατηρώντας δηλαδή την οικονομική τους υγεία, παρά τις μειώσεις των εσόδων τους.
Φυσικά και αναμένουμε την άμεση ενίσχυση της πολιτείας όπως έχει δεσμευτεί.
Τα λέω αυτά γιατί πρέπει να θυμόμαστε ότι και στην κρίση με τα γνωστά μνημόνια πάλι οι Δήμοι ήταν αυτοί που στήριξαν την ελληνική κοινωνία και πάλι οι Δήμοι ήταν αυτοί που το έκαναν χωρίς να επιβαρύνουν τα οικονομικά τους στοιχεία .
Αν κάποιοι ψάχνουν ακόμα για αποδείξεις για το προφανές, το γεγονός δηλαδή ότι η Τοπική αυτοδιοίκηση στην Ελλάδα ,παρά την πίεση από τον συγκεντρωτισμό και παρά τις αδυναμίες της αποτελεί την μόνη ελπίδα για πραγματική αλλαγή στη χώρα προφανώς είναι εμπαθείς ή απλά προσπαθούν να κρατήσουν τον τόπο και το χρόνο κολλημένα στο παρελθόν.
Η Τοπική αυτοδιοίκηση , βγήκε νικητής μέσα και από αυτήν την κρίση και νομίζω πως ήρθε η ώρα να κάνουμε την μεγάλη συζήτηση και να προχωρήσουμε στην μεγάλη αλλαγή που χρειάζεται ο τόπος :
Να δούμε επιτέλους και στην Ελλάδα μια αυτοδιοίκηση στα επίπεδα των υπολοίπων κρατών του Δυτικού κόσμου. Υπενθυμίζω ότι η Ελλάδα , αν και γενέτειρα της έννοιας της αυτοδιοίκησης και της αποκέντρωσης είναι αυτή που σήμερα έχει την αυτοδιοίκηση , φτωχό συγγενή σε ένα από τα πιο συγκεντρωτικά κράτη του Δυτικού κόσμου .
Επιμένω σε αυτά τα θέματα αρχής και τα υποστηρίζω από την πρώτη στιγμή που κατέβηκα για δημοτικός σύμβουλος , πριν 22 χρόνια. Δεν νοείται ανάπτυξη, ειδικά στην Ελλάδα, χωρίς τον ενεργό ρόλο της αυτοδιοίκησης .
Χρειάζεται η αποκέντρωση, χρειάζεται η πολυπολικοτητα και η πολυεπίπεδη διοίκηση .Και όσο πιο πολλά και σύνθετα πρέπει να είναι τα κέντρα αποφάσεων τόσο πιο απλή πρέπει να είναι η νομοθεσία και το λειτουργικό πλαίσιο .
Η χώρα δεν μπορεί άλλο να πνίγεται στα εκατοντάδες χιλιάδες προεδρικά διατάγματα, στους λαβυρίνθους των αλληλοκαλυπτόμενων αρμοδιοτήτων, στην λογική του όλα να ξεκινάνε από πάνω προς τα κάτω .
Χρειαζόμαστε κατά συνέπεια και ίσως αυτή θα έπρεπε να ήταν η κορυφαία συζήτηση για τους εορτασμούς για τα διακόσια χρόνια από την ανεξαρτησία μας ,ένα νέο καταστατικό χάρτη ,μια νέα αρχιτεκτονική λειτουργία για το σύνολο της ελληνικής πολιτείας . Βασικό στοιχείο θα έπρεπε να είναι περισσότεροι ρόλοι και περισσότεροι πόροι για την αυτοδιοίκηση ,ιδιαίτερα στα πεδία της ανάπτυξης ,της παιδείας ,της υγείας .
Βασικό στοιχείο θα έπρεπε, επίσης , να ήταν η απλοποίηση του ρυθμιστικού πλαισίου για τα πάντα .
Λίγοι ξεκάθαροι κανόνες ,διακριτοί ρόλοι και διακριτές ευθύνες για κάθε επίπεδο διοίκησης ,δυνατότητες συνεργασιών .
Μένω στο θέμα της διάκρισης των ευθυνών γιατί ακόμα στην Ελλάδα ,δεν έχουμε καταλάβει ποιος ευθύνεται τελικά για μια πλημμύρα ,μια πυρκαγιά ,μια αστοχία σε μια υποδομή αλλά και ποιος ευθύνεται για σειρά θέμα των που καίνε τους πολίτες .
Η μάλλον ξέρουμε ότι πολλές φορές οι Δήμαρχοι έχουμε τον τελευταίο ρόλο και λόγο σε τέτοια μεγάλα ζητήματα ,όμως είμαστε οι πρώτοι που δεχόμαστε τα πυρά όταν θα γίνει το κακό. Οι αυτοφοράκηδες, που είπε ο Πρόεδρος.
Και τότε ξαφνικά όλοι οι υπόλοιποι εξαφανίζονται είτε είναι μια υπηρεσία είτε είναι ένα υπουργείο και ένας οργανισμός ,όταν αυτοί οι ίδιοι όλο το προηγούμενο διάστημα είχαν την ευθύνη και τις δυνατότητες για παρεμβάσεις .Επιμένω λοιπόν, πως αυτή θα έπρεπε να ήταν η πρώτη συζήτηση και θα πρέπει να είναι η πρώτη συζήτηση όταν θα φύγουμε από την κρίση της πανδημίας. Το Υπουργείο δίπλα μας αλλά είναι ώρα για τομές.
Σε αυτό το πλαίσιο θα μπορούσαμε και άμεσα να εξετάσουμε προτάσεις , που ακούστηκαν μερικές και από συναδέλφους ,όπως :
•. Η μεταβίβαση του ΕΝΦΙΑ στους Δήμους ,χωρίς βεβαίως λογικές τελικής μείωσης των διαθεσίμων πόρων αλλά και με περιθώρια τοπικής ευελιξίας .
•. Η δυνατότητα σύναψης δημοτικών ομολόγων .
•. Η απελευθέρωση των προσλήψεων στο πλαίσιο ενός Συμφώνου Σταθερότητας για τους Δήμους όπου θα επιτρέπονται συγκεκριμένα περιθώρια ελλειμμάτων και ποσοστών χρέους .
Όμως ,επιτρέψτε μου να πάω ακόμα πιο πέρα .Θα πρέπει να δούμε επιτέλους και εντός εισαγωγικών νέες ιδέες ,όπως ένα ασφαλές πλαίσιο για τοπικά νομίσματα .
Δεν κατανοώ γιατί να έχουμε μπει στην εποχή των ψηφιακών νομισμάτων, οι κεντρικές τράπεζες να σχεδιάζουν ψηφιακά νομίσματα, πάρα πολλές πόλεις στην Ευρώπη όπως το Μόναχο της Γερμανίας ,να έχουν τοπικά νομίσματα και να μην έχουν ανάλογα εργαλεία οι δήμοι της Ελλάδας ,με το 25% του ανθρώπινου δυναμικού στην ανεργία .
Επίσης ,δεν κατανοώ γιατί δεν θα μπορούσε να υπάρχει αποκέντρωση και ουσιαστική εμπλοκή των δήμων στο κεντρικό φορέα απασχόλησης ,στον ΟΑΕΔ αλλά και στις πολιτικές απασχόλησης .
Πόσο δύσκολα πραγματικά θα ήταν να έχουμε τοπικά σχέδια απασχόλησης και τοπικά γραφεία απασχόλησης ;
Και επειδή συχνά γίνεται αναφορά σε κωλύματα εντός εισαγωγικών διαφάνειας ,νομίζω ότι κανένας μας δεν θα είχε αντίρρηση να εισάγουμε στις τοπικές διακυβερνήσεις πυλώνες δημοκρατικού ελέγχου και θεσμικών αντίβαρων .
Υπάρχουν πολλές ιδέες για θεσμικά αντίβαρα όπως για παράδειγμα να έχουμε ένα θεσμό συνηγόρου του δημότη εκλεγμένο απευθείας από τους δημότες σε εκλογές στο μέσο της θητείας ,ως θεσμικό αντίβαρο .
Υπάρχουν και πολλές άλλες ιδέες. Ας κάτσουμε σε ένα τραπέζι να δούμε ένα πλαίσιο, μεγαλύτερης συμμετοχής ,θεσμικών αντίβαρων ,ψηφιακής δημοκρατίας .Εδώ είμαστε να συζητήσουμε .Όμως αυτή η δικαιολογία του μη ελέγχου δεν μπορεί να χρησιμοποιείται για να στηρίζει την λογική του συγκεντρωτισμού και της μόνιμης υπονόμευσης της αυτοδιοίκησης στην χώρα μας .
Αγαπητοί συνάδελφοι ,
Διάλεξα σήμερα στην μικρή μου τοποθέτηση να μιλήσω για την μεγάλη εικόνα συμπληρώνοντας τις εξαιρετικές εισηγήσεις των προηγούμενων ομιλητών και παρακολουθώντας και τις προηγούμενες συνεδριάσεις .
Ήρθαμε εδώ κυρίως για να ακούσουμε τις απόψεις σας και να κάνουμε ένα ζωντανό διάλογο .Η δική μου κατακλείδα είναι ότι και από αυτήν την υγειονομική κρίση ,η τοπική αυτοδιοίκηση βγήκε νικητής, όμως είναι μπροστά μας η οικονομική κρίση, η οποία είναι εν τέλει θεσμική κρίση.
Η Ελλάδα χρειάζεται να αλλάξει παραγωγικό μοντέλο και για να γίνει αυτό χρειάζεται να αλλάξει θεσμικό μοντέλο .Σε μια τέτοια συζήτηση ο ρόλος της τοπικής αυτοδιοίκησης είναι ο πλέον κρίσιμος.
